27 Mart 2016 Pazar

Bugün Paskalya





İsa'nın dirilişini dile getiren Paskalya, Hıristiyanlığın en büyük bayramı sayılır. Paskalya, ay takvimine göre ilkbahar gün dönümü olan 21 Mart'ta dolunayın görülmesinden sonraki ilk pazar günü olarak belirleniyor. Böylece her yıl Paskalya tarihinde değişmeler olabiliyor.

Paskalya'yı Gregoryen, Ortodoks ve Katolikler olmak üzere tüm Hıristiyan mezhepleri kendi inançlarına göre kutluyor. Paskalya tarihleri de mezheplere göre değişim gösteriyor. Ancak zaman zaman aynı tarihe denk geliyor. Tıpkı bu yıl olduğu gibi. Gregoryen ve Rum Ortodokslar Paskalya’yı beraber kutluyor.

Gregoryenlerde Paskalya öncesi Büyük Haftayla birlikte toplam 40 gün oruç tutuluyor. Oruç ayı boyunca kesinlikle hayvansal gıda yenmiyor, zeytinyağlı yemekler tüketiliyor. Paskalya'dan bir önceki pazar günü İsa'nın Kudüs'e girişi kutlanıyor. Kilise bitiminde okunmuş zeytin dalları eve götürülüyor ve yıl boyunca saklanan zeytin dalları, tütsü olarak yakılıyor. Paskalya'nın arifesi olan cumartesi akşamı, kilisedeki ayinden sonra Paskalya yemeğinde aile bir araya geliyor. Böylece 40 günlük oruç kısmi olarak bozulur. Bu akşamın ana yemeği balık. İstanbullu Ermenilerin balık tercihleri ise genellikle kalkandan yana... Paskalya sabahı başlayan ayinlerin bitiminde halk, birbirini tebrik ederken İsa'nın dirilişini müjdeliyor.

Evrenin sembolü yumurta

Paskalya geleneğinde boyanan yumurtanın şekli eliptik olduğundan evreni temsil ediyor.
Yumurtanın beyazı suları, sarısı da karayı sembolize ediyor. Haça gerilen İsa'nın kanı aktığı
için yumurta kırmızıya boyanıyor. Bugün kırmızının dışında mavi, mor, sarı ve yeşil gibi renklere boyansa da asıl gelenek, yumurtaların kırmızıya boyanması. Hatta Anadolu'da kökboyası ve bir böceğin kurutulup ezilmesiyle elde edilen karışımla boyanan yumurtaların kırmızısı da gerçek tonu yansıtıyor. Paskalya'da yumurtanın dışında paskalya çöreği de yapılıyor.

Hiç yorum yok: